El hijyeninin 5 endikasyonu (WHO)

Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonları önlemek için ellerin hangi anlarda temizlenmesi gerektiği.

Son gözden geçirme: 12.10.2026Yapay zekâ taslağı

Hızlı cevap

Hastaya dokunmadan önce, aseptik işlem öncesi, vücut sıvısı sonrası, hasta sonrası, hasta çevresi sonrası.

Bu içerik yapay zekâ yardımıyla hazırlanmıştır ve henüz bir hekim tarafından doğrulanmamıştır. Klinik kararlarda kullanmadan önce güncel kılavuzlardan ve kaynaklardan teyit edin.

Sağlık çalışanlarının elleri, sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların bulaşmasında en önemli yoldur. WHO, hasta bakımı sırasında el hijyeninin beş anda yapılmasını önerir.

  1. 1Hastaya dokunmadan önceHastaya yaklaşırken ve dokunmadan hemen önce
  2. 2Temiz / aseptik işlem öncesiDamar yolu, kateter, yara bakımı vb. işlemlerden önce
  3. 3Vücut sıvısı teması sonrasıKan, idrar, balgam vb. maruziyet riskinden sonra (eldiven çıkarıldıktan sonra da)
  4. 4Hastaya dokunduktan sonraHastadan ayrılırken
  5. 5Hasta çevresine dokunduktan sonraYatak, monitör, korkuluk gibi hasta çevresindeki yüzeylerden sonra
WHO “5 An” (My 5 Moments).
  • Elde gözle görülür kirlilik yoksa alkol bazlı el antiseptiği tercih edilir; görünür kirlilik, Clostridioides difficile veya norovirüs şüphesinde su ve sabunla yıkanır.
  • Eldiven el hijyeninin yerine geçmez; eldiven çıkarıldıktan sonra da eller temizlenir.
  • Yüzük, uzun/yapay tırnak ve saat bileziği el hijyeninin etkinliğini azaltır.

Kaynaklar

  1. WHO – Guidelines on Hand Hygiene in Health Care (2009)
  2. WHO – My 5 Moments for Hand Hygiene

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi ve klinik karar yerine geçmez. Uygulamadan önce güncel kılavuzları ve kurum protokollerini kontrol edin.