Tükenmişlik sendromu (burnout)

Sağlık çalışanlarında sık görülen mesleki tükenmişliğin üç boyutu, erken işaretleri ve korunma yolları.

Son gözden geçirme: 08.10.2026Yapay zekâ taslağı

Bu içerik yapay zekâ yardımıyla hazırlanmıştır ve henüz bir hekim tarafından doğrulanmamıştır. Klinik kararlarda kullanmadan önce güncel kılavuzlardan ve kaynaklardan teyit edin.

Tükenmişlik, kronik işyeri stresinin başarıyla yönetilememesinden doğan bir sendromdur. ICD-11’de tıbbi bir hastalık değil, “mesleki fenomen” olarak yer alır.

Üç boyut (Maslach)

  • Duygusal tükenme: enerji kaybı, sürekli yorgunluk.
  • Duyarsızlaşma/sinizm: hastalara ve işe mesafeli, mekanik yaklaşma.
  • Kişisel başarı hissinde azalma: yetersizlik duygusu.

Erken işaretler

  • Uyku bozukluğu, sürekli yorgunluk, iş öncesi isteksizlik.
  • Eskiden keyif alınan şeylerden uzaklaşma.
  • Hata yapma korkusu ya da öfke patlamaları.

Korunma ve destek

  • Adil ve öngörülebilir nöbet çizelgesi; yeterli dinlenme süresi.
  • Meslektaş desteği, vaka konuşmaları ve süpervizyon.
  • Düzenli uyku, hareket ve sosyal ilişkiler.
  • Belirtiler sürüyorsa profesyonel destek (psikiyatri/psikoloji) almak bir zayıflık değildir.

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa bekleme: 112’yi arayın ya da en yakın acile/ruh sağlığı hizmetine başvurun.

Kaynaklar

  1. Maslach C, Leiter MP. Understanding the burnout experience. World Psychiatry 2016;15:103–111.
  2. WHO – Burn-out an “occupational phenomenon” (ICD-11)

İlgili maddeler

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi ve klinik karar yerine geçmez. Uygulamadan önce güncel kılavuzları ve kurum protokollerini kontrol edin.