Arter kan gazı yorumlama (adım adım)

pH, pCO₂ ve HCO₃⁻’ten asit-baz bozukluğunu bulma, kompanzasyonu ve anyon açığını değerlendirme.

Son gözden geçirme: 12.10.2026Yapay zekâ taslağı

Hızlı cevap

pH → birincil süreç (pCO₂ / HCO₃⁻) → kompanzasyon → anyon açığı → oksijenasyon. Winter: pCO₂ = 1,5×HCO₃⁻ + 8 ± 2.

Bu içerik yapay zekâ yardımıyla hazırlanmıştır ve henüz bir hekim tarafından doğrulanmamıştır. Klinik kararlarda kullanmadan önce güncel kılavuzlardan ve kaynaklardan teyit edin.

ParametreTipik normal (arteriyel)
pH7,35–7,45
PaCO₂35–45 mmHg
HCO₃⁻22–26 mmol/L
PaO₂80–100 mmHg (oda havası, genç yetişkin)
Anyon açığıYaklaşık 8–12 mmol/L (albümine göre düzeltilir)
  1. 1pH’a bakın< 7,35 asidemi, > 7,45 alkalemi
  2. 2Birincil süreçpCO₂ mı HCO₃⁻ mı pH’ı açıklıyor? Solunumsal mı metabolik mi?
  3. 3KompanzasyonBeklenen yanıt var mı? Yoksa ek (karma) bozukluk düşünün
  4. 4Anyon açığıMetabolik asidozda hesaplayın: Na − (Cl + HCO₃⁻)
  5. 5OksijenasyonPaO₂, PaO₂/FiO₂, A–a gradiyenti
Sıralı yorum.
BozuklukpHBirincil değişimSık nedenler
Metabolik asidoz↓HCO₃⁻ ↓DKA, laktik asidoz, böbrek yetmezliği, ishal, toksinler
Metabolik alkaloz↑HCO₃⁻ ↑Kusma, diüretikler, hipokalemi
Solunumsal asidoz↓PaCO₂ ↑Hipoventilasyon, KOAH alevlenmesi, sedasyon
Solunumsal alkaloz↑PaCO₂ ↓Hiperventilasyon, anksiyete, ağrı, hipoksi, sepsis
  • Metabolik asidozda beklenen PaCO₂ (Winter formülü): 1,5 × HCO₃⁻ + 8 (± 2). Ölçülen değer bunun üstündeyse ek solunumsal asidoz, altındaysa ek solunumsal alkaloz düşünülür.
  • Anyon açığı yüksek metabolik asidoz: laktat, ketonlar, böbrek yetmezliği, toksinler (metanol, etilen glikol, salisilat).
  • Kompanzasyon pH’ı tam normale getirmez; pH normal ama pCO₂/HCO₃⁻ anormalse karma bozukluk düşünün.

Referans aralıkları laboratuvara, cihaza ve yönteme göre değişir. Her zaman raporda yazan laboratuvarın kendi aralığını esas alın.

Kaynaklar

  1. Berend K ve ark. Physiological approach to assessment of acid–base disturbances. N Engl J Med 2014;371:1434–1445.

İlgili maddeler

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi ve klinik karar yerine geçmez. Uygulamadan önce güncel kılavuzları ve kurum protokollerini kontrol edin.