SPIKES: kötü haber verme protokolü
Hastaya veya yakınlarına zor bir haberi empatik ve yapılandırılmış biçimde iletmek için altı adımlı protokol.
Hızlı cevap
Ortam, Algı, Davet, Bilgi, Duygular, Strateji: sessiz yer, sade dil, empati, sonraki adım.
Bu içerik yapay zekâ yardımıyla hazırlanmıştır ve henüz bir hekim tarafından doğrulanmamıştır. Klinik kararlarda kullanmadan önce güncel kılavuzlardan ve kaynaklardan teyit edin.
SPIKES, kötü haberi verirken hem bilgi aktarımını hem de duygusal destek ihtiyacını gözeten bir iletişim modelidir. Nöbette beklenmedik bir ölüm veya ağır tanı haberi vermek zorunda kalan hekimler için de uygundur.
- SSetting – OrtamSessiz, mahrem bir yer; oturun; kesintileri önleyin; mümkünse yakınının yanında olmasını sağlayın
- PPerception – AlgıHasta/yakın durumu nasıl anlıyor? “Şu ana kadar neler anlatıldı?”
- IInvitation – DavetNe kadar bilgi istiyor? “Ayrıntıları bilmek ister misiniz?”
- KKnowledge – BilgiUyarı cümlesiyle başlayın, kısa ve sade konuşun, tıbbi jargondan kaçının, parça parça verin
- EEmotions – DuygularDuyguyu fark edin ve adlandırın; empatik yanıt verin; sessizliğe izin verin
- SStrategy – Strateji / ÖzetSonraki adımları ve destek seçeneklerini planlayın, anlaşıldığını doğrulayın
- Haberi vermeden önce hazırlanın: bilgiyi doğrulayın, gerekiyorsa yakınıyla kimin konuşacağını önceden belirleyin.
- Yanlış umut vermeyin, ama umudu da tamamen yok etmeyin; neyin yapılabileceğini vurgulayın.
- Zor bir konuşmadan sonra kendi duygularınız için de destek isteyin (meslektaş, süpervizyon).
Kaynaklar
İlgili maddeler
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi ve klinik karar yerine geçmez. Uygulamadan önce güncel kılavuzları ve kurum protokollerini kontrol edin.